Budynek C-19 Wydziału Matematyki Politechniki Wrocławskiej został laureatem XI edycji Konkursu Architektoniczno-Urbanistycznego „Lider Dostępności”. Otrzymał nagrodę główną w kategorii „Obiekt zabytkowy” – ex aequo z wystawą stałą „Międzymurze. Podziemia Wawelu” i Tarasem Międzymurza.

Uroczysta gala konkursu odbyła się 15 września 2026 roku w Pałacu Prezydenckim w Warszawie. W tegorocznej edycji zgłoszono 76 realizacji, z których 29 zakwalifikowano do finału. Konkurs organizują Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji oraz Towarzystwo Urbanistów Polskich. Od 2016 roku odbywa się on pod Honorowym Patronatem Prezydenta RP, a jego celem jest promowanie projektowania uniwersalnego oraz rozwiązań architektonicznych i urbanistycznych zwiększających dostępność budynków i przestrzeni.

Historyczny gmach z nową funkcją

C-19 jest częścią historycznego kompleksu przy ul. Hoene-Wrońskiego, zaprojektowanego na początku XX wieku przez Maxa Berga – jednego z najważniejszych architektów związanych z przedwojennym Wrocławiem, autora m.in. projektu Hali Stulecia. Kompleks powstał jako Miejski Szpital Dziecięcy. Najpierw, w latach 1910–1911, wzniesiono główny gmach, a w drugim etapie powstał mniejszy budynek oraz łącznik między nimi.

W 2015 roku obiekty kupiła Politechnika Wrocławska. Po przeprowadzeniu generalnego remontu historyczny kompleks otrzymał nowe funkcje. 3 marca 2023 roku odbyło się jego uroczyste otwarcie. Większy gmach, oznaczony jako C-19, wraz z łącznikiem C-21 stał się siedzibą Wydziału Matematyki. Sąsiadujący z nim mniejszy budynek C-20 przeznaczono na potrzeby powstającego wówczas Wydziału Medycznego. Do dyspozycji pracowników i studentów Wydziału Matematyki oddano około 120 pomieszczeń dydaktycznych i biurowych w C-19 i C-21.

Przeprowadzenie inwestycji w zabytkowym obiekcie wymagało połączenia współczesnych wymagań funkcjonalnych z ochroną historycznej substancji i charakteru architektonicznego budynku. Jak podkreślała Politechnika Wrocławska, szczególnie wymagające były prace konserwatorskie, ponieważ obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Za przygotowanie projektu rewitalizacji C-19 odpowiadało biuro DEMIURG Project S.A., które musiało uwzględnić zarówno wymagania współczesnej funkcji budynku, jak i ograniczenia wynikające z jego zabytkowego charakteru.

Dostępność zaprojektowana w szczegółach

Jednym z istotnych elementów współczesnego funkcjonowania C-19 jest jego dostępność. Nie ogranicza się ona do pojedynczych udogodnień, lecz obejmuje cały sposób poruszania się i orientacji w budynku.

Wejście do C-19 od strony dziedzińca prowadzi bezpośrednio z poziomu terenu.  W budynku znajduje się winda wyposażona w udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami, a wszystkie kondygnacje i pomieszczenia są dostępne. Na każdej kondygnacji znajdują się również toalety dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Na pierwszym piętrze C-19 jest połączony z budynkiem C-21 za pomocą pochylni.

O dostępności decydują jednak także rozwiązania, które łatwo przeoczyć, ponieważ nie są elementami konstrukcyjnymi budynku. W C-19 zastosowano m.in. ścieżki orientacji, dotykowe plany tyflograficzne, znaczniki systemu YourWay oraz system informacji wizualnej wykorzystujący piktogramy, czytelną typografię, kody QR, język polski i angielski oraz alfabet Braille'a. W budynku znajduje się także krzesło ewakuacyjne.

Ścieżki orientacji znajdują się na każdej kondygnacji i prowadzą do głównej klatki schodowej oraz windy. Plany tyflograficzne umieszczono na wszystkich kondygnacjach, natomiast znaczniki systemu YourWay rozmieszczono m.in. przy wejściach, windach, bibliotece, dostępnej toalecie oraz przejściu do C-21.

Takie rozumienie dostępności jest częścią szerszego podejścia rozwijanego na Politechnice Wrocławskiej. Nie chodzi wyłącznie o likwidowanie barier architektonicznych, lecz także o tworzenie środowiska odpowiadającego na zróżnicowane potrzeby użytkowników. Obejmuje ono zarówno rozwiązania infrastrukturalne, jak i sposób organizowania wsparcia oraz budowania otwartego środowiska akademickiego.

Dobrym przykładem jest również działający od marca 2026 roku „sPokój” – pokój wyciszeń na parterze C-19. To neutralna sensorycznie, bezpieczna przestrzeń przeznaczona szczególnie dla osób neuroróżnorodnych oraz tych, które doświadczają przeciążenia sensorycznego lub stresu. Choć powstał już po zakończeniu modernizacji budynku, wpisuje się w szerszy proces tworzenia przestrzeni odpowiadającej na różne potrzeby osób studiujących i pracujących na Wydziale.

Nagroda odebrana w Pałacu Prezydenckim

Nagrodę dla C-19 podczas uroczystej gali odebrała dr hab. Karolina Jaklewicz, prof. uczelni, Prorektorka ds. Rozwoju i Integracji Wspólnoty Politechniki Wrocławskiej.

– Wspieramy osoby z niepełnosprawnościami nie tylko poprzez dostępność architektoniczną, ale poprzez wiele innych działań – podkreśliła podczas gali. W dalszej części swojej wypowiedzi zwróciła uwagę na znaczenie otwartości pracowników, studentów i studentek, obsługi technicznej oraz całej społeczności uczelni. Mówiła również o potrzebie rozwijania uniwersalnej wrażliwości społecznej i podkreślała, że sama architektura nie wystarczy – potrzebni są także otwarci i empatyczni ludzie.

„Lider Dostępności”

Konkurs „Lider Dostępności” od pierwszej edycji promuje rozwiązania, w których dostępność jest traktowana jako integralna część projektowania. Organizatorzy podkreślają, że dostępność może iść w parze z wysoką jakością architektury, estetyką i nowoczesnymi rozwiązaniami funkcjonalnymi. W tegorocznej edycji do konkursu zgłoszono 76 realizacji.

Nagroda dla C-19 jest wyróżnieniem dla rewitalizacji historycznego budynku i jego dostosowania do współczesnej funkcji dydaktycznej. Organizatorzy konkursu zwrócili uwagę na zachowanie reprezentacyjnego wejścia oraz stworzenie dostępnego wejścia głównego od strony dziedzińca, a także na zastosowanie windy, dostępnych toalet, systemu informacji wizualnej i dotykowej, znaczników dźwiękowych oraz pokoju wyciszenia.

Warto przy tym przypomnieć, że rewitalizacja kompleksu przy ul. Hoene-Wrońskiego była już wcześniej doceniana. W 2023 roku inwestycja otrzymała nagrodę w konkursie „Dolnośląska Budowa Roku” w kategorii „Rewaloryzacja i rewitalizacja obiektów zabytkowych”.

Tegoroczny „Lider Dostępności” jest kolejnym wyróżnieniem dla wyjątkowego historycznego kompleksu na kampusie Politechniki Wrocławskiej i potwierdzeniem, że ochrona zabytkowej architektury może iść w parze z tworzeniem współczesnej, funkcjonalnej i dostępnej przestrzeni akademickiej.

Więcej o Gali XI edycji Konkursu „Lider Dostępności” przeczytasz na stronie Integracja.org